Agenda a Phenderfyniadau

Gweld y cwestiynau

Dechreuodd yr eitem am 13.30

 

Gofynnwyd cwesitynau 1 - 6 ac 8 – 14. Cafodd cwestiynau 1, 2 a 3 eu grwpio. Cafodd cwestiynau 1, 2, 3, 5 a 13 eu hateb gan y Dirprwy Weinidog Sgiliau. Cafodd cwestiynau 7 a 15 eu tynnu yn ôl.

Gweld y cwestiynau

Dechreuodd yr eitem am 14.13

 

Gofynnwyd y 12 cwestiwn cyntaf.  

NDM4937 William Graham (Dwyrain De Cymru)

 

Cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn credu mai busnesau bach a chanolig yw asgwrn cefn economi Cymru;

 

2. Yn nodi’r rhan effeithiol y gall rhyddhad ardrethi busnes ei chwarae i ysgogi economïau lleol a gwella cyfleoedd cyflogaeth; a

 

3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddiddymu ardrethi busnes i bob busnes sydd â gwerth ardrethol o dan £12,000 y flwyddyn, a darparu rhyddhad sy’n lleihau’n raddol i fusnesau bach sydd â gwerth ardrethol hyd at £15,000, er mwyn hybu creu cyfoeth a hybu cyflogaeth.

 

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

 

[os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliant 2 a 3 yn cael eu dad-ddethol]

 

Gwelliant 1 - Jane Hutt (Bro Morgannwg)

 

Dileu pwynt 3 a rhoi’r canlynol yn ei le:

 

Yn nodi bod Grŵp Gorchwyl a Gorffen Adolygu Ardrethi Busnes yn ystyried materion sy’n ymwneud â pholisi Ardrethi Busnes yng Nghymru. Bydd y Grŵp yn rhoi adroddiad yn fuan.

 

[os derbynnir gwelliant 2, bydd gwelliant 3 yn cael eu dad-ddethol]

 

Gwelliant 2 - Peter Black (Gorllewin De Cymru)

 

Dileu pwynt 3 a rhoi yn ei le:

 

Yn galw ar Lywodraeth Cymru i sicrhau bod ei hadolygiad o ardrethi busnes yn rhoi sylw i:

 

a) y sefyllfa lle mae gwella eiddo sy’n achosi cynnydd mewn gwerth yn arwain at gynnydd yn ardrethi busnes y busnes hwnnw;

 

b) y cynnydd enfawr mewn ardrethi busnes pan fydd gwerthoedd yn cynyddu;

 

c) y swyddogaeth sydd gan awdurdodau lleol o ran casglu a chadw ardrethi busnes;

 

d) posibilrwydd ymestyn rhyddhad ardrethi busnes i ragor o gyfleusterau cymunedol; ac

 

e) a fyddai Cymru yn elwa o fabwysiadu’r un trefniadau cyfrifyddu â’r rheini yn yr Alban a Gogledd Iwerddon.

 

Gwelliant 3 - Jocelyn Davies (Dwyrain De Cymru)

 

Ym mhwynt 3, dileu popeth cyn ‘er mwyn’ a  rhoi yn ei le:

 

‘Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddarparu rhyddhad ardrethi llawn i bob busnes sydd â gwerth ardrethol hyd at £6,000 y flwyddyn, a darparu rhyddhad sy’n lleihau’n raddol i fusnesau bach sydd â gwerth ardrethol hyd at £18.000’.

 

Dechreuodd yr eitem am 15.00.

 

Gohiriwyd y bleidlais ar y cynnig a’r gwelliannau o dan yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig heb ei ddiwygio:

 

NDM4937 William Graham (Dwyrain De Cymru)

 

Cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn credu mai busnesau bach a chanolig yw asgwrn cefn economi Cymru;

 

2. Yn nodi’r rhan effeithiol y gall rhyddhad ardrethi busnes ei chwarae i ysgogi economïau lleol a gwella cyfleoedd cyflogaeth; a

 

3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddiddymu ardrethi busnes i bob busnes sydd â gwerth ardrethol o dan £12,000 y flwyddyn, a darparu rhyddhad sy’n lleihau’n raddol i fusnesau bach sydd â gwerth ardrethol hyd at £15,000, er mwyn hybu creu cyfoeth a hybu cyflogaeth.

 

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
12	0	44	56

Gwrthodwyd y cynnig heb ei ddiwygio.

 

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

 

Gwelliant 1 - Jane Hutt (Bro Morgannwg)

 

Dileu pwynt 3 a rhoi’r canlynol yn ei le:

 

Yn nodi bod Grŵp Gorchwyl a Gorffen Adolygu Ardrethi Busnes yn ystyried materion sy’n ymwneud â pholisi Ardrethi Busnes yng Nghymru. Bydd y Grŵp yn rhoi adroddiad yn fuan.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar welliant 1:

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
29	4	23	56

Derbyniwyd gwelliant 1.

 

Gan fod gwelliant 1 wedi’i dderbyn, cafodd gwelliannau 2 a 3 eu dad-ddethol.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig wedi’i ddiwygio:

 

NDM4937 William Graham (Dwyrain De Cymru)

 

Cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn credu mai busnesau bach a chanolig yw asgwrn cefn economi Cymru;

 

2. Yn nodi’r rhan effeithiol y gall rhyddhad ardrethi busnes ei chwarae i ysgogi economïau lleol a gwella cyfleoedd cyflogaeth; a

 

3. Yn nodi bod Grŵp Gorchwyl a Gorffen Adolygu Ardrethi Busnes yn ystyried materion sy’n ymwneud â pholisi Ardrethi Busnes yng Nghymru. Bydd y Grŵp yn rhoi adroddiad yn fuan.

 

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
44	0	12	56

Derbyniwyd y cynnig wedi’i ddiwygio.

NDM4938 Jocelyn Davies (Dwyrain De Cymru)

 

Cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn croesawu’r cynnydd sydd wedi cael ei wneud o ran sicrhau pwerau datganoledig ychwanegol yn dilyn y refferendwm llwyddiannus yn 2011;

 

2. Yn cydnabod y gefnogaeth eang ar gyfer rhagor o ddatganoli; a

 

3. Yn edrych ymlaen at ragor o ddatblygiadau o ran datganoli pwerau, gan gynnwys cyfrifoldeb ariannol.

 

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

 

Gwelliant 1 - William Graham (Dwyrain De Cymru)

 

Cynnwys ar ddiwedd pwynt 1:

 

‘, ond yn gresynu wrth fethiant Llywodraeth bresennol Cymru i ddefnyddio potensial llawn y pwerau a roddwyd i’r Cynulliad Cenedlaethol o ganlyniad i’r refferendwm yn 2011 ers yr etholiad ym mis Mai 2011’;

 

Gwelliant 2 - William Graham (Dwyrain De Cymru)

 

Ym mhwynt 3, dileu popeth ar ôl ‘Yn edrych ymlaen at’ a rhoi yn ei le ‘gael argymhellion Comisiwn Silk, yn dilyn ei adolygiad helaeth o faterion ariannol yng Nghymru.’

 

Gwelliant 3 - Peter Black (Gorllewin De Cymru)

 

Ychwanegu pwynt newydd ar ddiwedd y cynnig:

 

Yn croesawu’r Comisiwn ar Ddatganoli yng Nghymru a sefydlwyd gan lywodraeth y DU i edrych ar ddatblygiad pellach o ran datganoli pwerau gan gynnwys cyfrifoldeb ariannol.

 

Gwelliant 4 - Peter Black (Gorllewin De Cymru)

 

Ychwanegu pwynt newydd ar ddiwedd y cynnig:

 

Yn croesawu’r arolwg a gyhoeddwyd gan BBC Cymru / ICM sy’n dangos bod y rhan fwyaf o bobl yng Nghymru yn cefnogi rhyw fath o bwerau amrywio treth i Gymru.

 

Gellir gweld canlyniadau’r arolwg drwy fynd i:

http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-politics-17212309

Dechreuodd yr eitem am 15.54.

 

Gohiriwyd y bleidlais ar y cynnig a’r gwelliannau o dan yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig heb ei ddiwygio:

 

NDM4938 Jocelyn Davies (Dwyrain De Cymru)

 

Cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn croesawu’r cynnydd sydd wedi cael ei wneud o ran sicrhau pwerau datganoledig ychwanegol yn dilyn y refferendwm llwyddiannus yn 2011;

 

2. Yn cydnabod y gefnogaeth eang ar gyfer rhagor o ddatganoli; a

 

3. Yn edrych ymlaen at ragor o ddatblygiadau o ran datganoli pwerau, gan gynnwys cyfrifoldeb ariannol.

 

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
40	0	16	56

Derbyniwyd y cynnig heb ei ddiwygio.

NDM4939 Peter Black (Gorllewin De Cymru)

 

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn galw am:

 

a) cyflwyno cynllun gwarantu blaendal yng Nghymru i helpu prynwyr tro cyntaf i brynu eu cartref cyntaf;

 

b) defnyddio dulliau ariannu amgen yn weithredol fel bondiau ac adeiladu cartrefi newydd ar lefelau rhent gwahanol fel ffordd o fynd i’r afael â’r diffyg presennol o ran tai fforddiadwy;

 

c) rhaglen cartrefi gwag ledled Cymru i gynyddu nifer yr eiddo gwag sy’n dod yn ôl i gael eu defnyddio fel eiddo preswyl gan roi mwy o bwerau i awdurdodau lleol i ddod ag eiddo gwag yn ôl i gael eu defnyddio; ac

 

d) rhoi rhagor o bwerau i awdurdodau lleol i bennu cyfraddau’r dreth gyngor ar gyfer eiddo gwag ac ail gartrefi yn eu hardaloedd.

 

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

 

[os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliannau 2 a 3 yn cael eu dad-ddethol]

 

Gwelliant 1 - Jane Hutt (Bro Morgannwg)

 

Dileu’r cyfan a rhoi yn ei le:

 

1. Yn nodi:

 

a) mae Llywodraeth Cymru yn ystyried rhinweddau cynllun gwarant indemniad morgais er mwyn helpu prynwyr tro cyntaf i brynu eu cartref cyntaf;

 

b) mae Llywodraeth Cymru yn ceisio pennu ffynonellau eraill o gyllid er mwyn ariannu’r gwaith o adeiladu cartrefi mwy fforddiadwy;

 

c) bydd y fenter newydd genedlaethol ynghylch cartrefi gwag "Troi Tai yn Gartrefi" yn cynorthwyo awdurdodau lleol i wneud y defnydd gorau o’u pwerau presennol i fynd i’r afael â phroblem cartrefi gwag;

 

d) bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried ehangu pwerau disgresiwn awdurdodau lleol i amrywio cyfraddau’r dreth gyngor ar gyfer eiddo gwag ac ail gartrefi yn eu hardaloedd; ac

 

e) yr heriau a amlinellir yn y papur diweddar, a gyhoeddwyd gan y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth, a’r angen am gytundeb barn ynghylch y blaenoriaethau ar gyfer bodloni anghenion tai pobl.

 

2. Yn credu y bydd Diwygiadau Lles arfaethedig Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn cael effaith uniongyrchol ar dai fforddiadwy, yn arbennig i’r rhai ar incwm isel. Tynnwyd sylw at hyn mewn ymchwil diweddar gan y Sefydliad Tai Siartredig.

 

Ceir gwybodaeth am "Troi Tai yn Gartrefi" drwy ddilyn y ddolen ganlynol:

http://wales.gov.uk/topics/housingandcommunity/housing/private/emptyhomes/housestohomes/?lang=cy

 

Ceir y papur diweddar, "Cwrdd â’r Her Tai: Creu consensws ar gyfer gweithredu" a gyhoeddwyd gan y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth drwy ddilyn y ddolen ganlynol:

http://wales.gov.uk/consultations/housingcommunity/housingchallenge/?lang=cy

 

Gellir gweld ymchwil y Sefydliad Tai Siartredig drwy ddilyn y ddolen ganlynol:

http://www.cih.org/news-article/display/vpathDCR/templatedata/cih/news-article/data/Housing_benefit_cuts_will_put_800000_homes_out_of_reach

 

Gwelliant 2 - Jocelyn Davies (Dwyrain De Cymru)

 

Ychwanegu fel is-bwynt newydd ar ddiwedd pwynt 1:

 

Llywodraeth Cymru i osod targedau uchelgeisiol ar gyfer creu tai fforddiadwy, gan adeiladu ar lwyddiant y llywodraeth flaenorol.

 

Gwelliant 3 - William Graham (Dwyrain De Cymru)

 

Ychwanegu fel is-bwynt newydd ar ddiwedd pwynt 1:

 

Llywodraeth Cymru i ymgysylltu â darparwyr tai sector preifat a thrydydd sector allweddol a chyllidwyr i gytuno ar Strategaeth Adfer Tai i Gymru a’i gweithredu.

 

Gwelliant 4 - Jocelyn Davies (Dwyrain De Cymru)

 

Ychwanegu pwynt newydd ar ddiwedd y cynnig:

 

Yn nodi bod y gostyngiad yn y cyllid cyfalaf sydd ar gael i Lywodraeth Cymru yn lleihau ei gallu i gyllido cynlluniau tai fforddiadwy yn sylweddol.

Dechreuodd yr eitem am 16:54.

 

Gohiriwyd y bleidlais ar y cynnig a’r gwelliannau o dan yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig heb ei ddiwygio:

 

NDM4939 Peter Black (Gorllewin De Cymru)

 

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn galw am:

 

a) cyflwyno cynllun gwarantu blaendal yng Nghymru i helpu prynwyr tro cyntaf i brynu eu cartref cyntaf;

 

b) defnyddio dulliau ariannu amgen yn weithredol fel bondiau ac adeiladu cartrefi newydd ar lefelau rhent gwahanol fel ffordd o fynd i’r afael â’r diffyg presennol o ran tai fforddiadwy;

 

c) rhaglen cartrefi gwag ledled Cymru i gynyddu nifer yr eiddo gwag sy’n dod yn ôl i gael eu defnyddio fel eiddo preswyl gan roi mwy o bwerau i awdurdodau lleol i ddod ag eiddo gwag yn ôl i gael eu defnyddio; a

 

d) rhoi rhagor o bwerau i awdurdodau lleol i bennu cyfraddau’r dreth gyngor ar gyfer eiddo gwag ac ail gartrefi yn eu hardaloedd.

 

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
4	0	52	56

Gwrthodwyd y cynnig heb ei ddiwygio.

 

Cyflwynwyd y gwelliannau a ganlyn:

 

Gwelliant 1 - Jane Hutt (Bro Morgannwg)

 

Dileu’r cyfan a rhoi yn ei le:

 

1. Yn nodi:

 

a) mae Llywodraeth Cymru yn ystyried rhinweddau cynllun gwarant indemniad morgais er mwyn helpu prynwyr tro cyntaf i brynu eu cartref cyntaf;

 

b) mae Llywodraeth Cymru yn ceisio pennu ffynonellau eraill o gyllid er mwyn ariannu’r gwaith o adeiladu cartrefi mwy fforddiadwy;

 

c) bydd y fenter newydd genedlaethol ynghylch cartrefi gwag "Troi Tai yn Gartrefi" yn cynorthwyo awdurdodau lleol i wneud y defnydd gorau o’u pwerau presennol i fynd i’r afael â phroblem cartrefi gwag;

 

d) bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried ehangu pwerau disgresiwn awdurdodau lleol i amrywio cyfraddau’r dreth gyngor ar gyfer eiddo gwag ac ail gartrefi yn eu hardaloedd; ac

 

e) yr heriau a amlinellir yn y papur diweddar, a gyhoeddwyd gan y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth, a’r angen am gytundeb barn ynghylch y blaenoriaethau ar gyfer bodloni anghenion tai pobl.

 

2. Yn credu y bydd Diwygiadau Lles arfaethedig Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn cael effaith uniongyrchol ar dai fforddiadwy, yn arbennig i’r rhai ar incwm isel. Tynnwyd sylw at hyn mewn ymchwil diweddar gan y Sefydliad Tai Siartredig.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar welliant 1:

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
41	11	4	56

Derbyniwyd gwelliant 1.

 

Gan fod gwelliant 1 wedi’i dderbyn, cafodd gwelliannau 2 a 3 eu dad-ddethol.

 

Gwelliant 4 - Jocelyn Davies (Dwyrain De Cymru)

 

Ychwanegu pwynt newydd ar ddiwedd y cynnig:

 

Yn nodi bod y gostyngiad yn y cyllid cyfalaf sydd ar gael i Lywodraeth Cymru yn lleihau ei gallu i gyllido cynlluniau tai fforddiadwy yn sylweddol.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar welliant 4:

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
40	12	4	56

Derbyniwyd gwelliant 4.

 

Cynhaliwyd pleidlais ar y cynnig wedi’i ddiwygio:

 

NDM4939 Peter Black (Gorllewin De Cymru)

 

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

 

1. Yn nodi:

 

a) mae Llywodraeth Cymru yn ystyried rhinweddau cynllun gwarant indemniad morgais er mwyn helpu prynwyr tro cyntaf i brynu eu cartref cyntaf;

 

b) mae Llywodraeth Cymru yn ceisio pennu ffynonellau eraill o gyllid er mwyn ariannu’r gwaith o adeiladu cartrefi mwy fforddiadwy;

 

c) bydd y fenter newydd genedlaethol ynghylch cartrefi gwag "Troi Tai yn Gartrefi" yn cynorthwyo awdurdodau lleol i wneud y defnydd gorau o’u pwerau presennol i fynd i’r afael â phroblem cartrefi gwag;

 

d) bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried ehangu pwerau disgresiwn awdurdodau lleol i amrywio cyfraddau’r dreth gyngor ar gyfer eiddo gwag ac ail gartrefi yn eu hardaloedd; ac

 

e) yr heriau a amlinellir yn y papur diweddar, a gyhoeddwyd gan y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth, a’r angen am gytundeb barn ynghylch y blaenoriaethau ar gyfer bodloni anghenion tai pobl.

 

2. Yn credu y bydd Diwygiadau Lles arfaethedig Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn cael effaith uniongyrchol ar dai fforddiadwy, yn arbennig i’r rhai ar incwm isel. Tynnwyd sylw at hyn mewn ymchwil diweddar gan y Sefydliad Tai Siartredig.

 

3. Yn nodi bod y gostyngiad yn y cyllid cyfalaf sydd ar gael i Lywodraeth Cymru yn lleihau ei gallu i gyllido cynlluniau tai fforddiadwy yn sylweddol.

 

O blaid	Ymatal	Yn erbyn	Cyfanswm
40	0	16	56

Derbyniwyd y cynnig wedi’i ddiwygio.

Dechreuodd y Cyfnod Pleidleisio am 17.55.

NDM4936 Mike Hedges (Gorllewin Abertawe):

 

Sut y Dylid Ariannu Cymru?

 

Bydd pwnc y ddadl hon yn canolbwyntio ar y meini prawf a ddefnyddir i benderfynu pa drethi y dylid eu datganoli i Gymru, yn ogystal â pha drethi sy’n diwallu’r meini prawf hynny.

Dechreuodd yr eitem am 17.59.

 

NDM4936 Mike Hedges (Gorllewin Abertawe):

 

Sut y Dylid Ariannu Cymru?

 

Bydd pwnc y ddadl hon yn canolbwyntio ar y meini prawf a ddefnyddir i benderfynu pa drethi y dylid eu datganoli i Gymru, yn ogystal â pha drethi sy’n diwallu’r meini prawf hynny.